Een assessment als eerlijke kans

Assessments hebben voor veel mensen nog altijd een beladen bijklank. Kandidaten vertellen ons soms dat ze er met spanning naar uitkijken, of erger nog: dat ze assessments van andere aanbieders als ronduit traumatiserend hebben ervaren. Niet omdat ze “door de mand vielen”, maar omdat de aanpak te zakelijk, te afstandelijk en te weinig menselijk was.

Te vaak gaan assessmentaanbieders in overdrive met objectiviteit en zakelijkheid. Kandidaten worden op de rooster gelegd, bevraagd, getest en geobserveerd in een sfeer die weinig ruimte laat om zichzelf te zijn. Het gevolg is paradoxaal: wie zich niet veilig voelt, gaat zich aanpassen. Politiek correcte antwoorden, sociaal wenselijk gedrag en inconsistenties tussen oefeningen zijn dan geen teken van onbetrouwbaarheid, maar van een context die authenticiteit ontmoedigt.

Voor Berenschot Belgium moet een assessment in de eerste plaats een eerlijke kans bieden om de meest authentieke versie van jezelf te tonen. Niet om beoordeeld te worden als persoon, maar om te onderzoeken of iemands talenten én kwetsbaarheden passen bij een specifieke rol en organisatiecontext. Een assessment is geen rechtbank. Het is een objectieve methode om talenten in kaart te brengen die al dan niet passen bij een volgende stap in de loopbaan.

Authenticiteit in een assessmentcontext betekent dat iemand zich durft tonen zoals hij of zij is. Dat kandidaten begrijpen dat het niet gaat om goed of fout, maar om “fit”. Niet-authentiek gedrag herken je vaak snel: perfect geformuleerde antwoorden, maar weinig consistentie in gedrag; sterke verhalen die niet stroken met wat iemand laat zien in interactie. Dat zegt zelden iets over de persoon, maar veel over de setting.

Daar ligt een grote verantwoordelijkheid bij de assessor. Menselijkheid is geen nice-to-have, maar een essentieel onderdeel van professionele kwaliteit. Die verantwoordelijkheid begint al bij het eerste contact: hoe wordt het assessment aangekondigd, ingepland en gekaderd? Wordt er rust gecreëerd, of spanning? Wordt duidelijk gemaakt wat het doel is, en wat expliciet niet?

Inhoudelijk lijken assessments van verschillende aanbieders vaak sterk op elkaar. Gelijkaardige processen, gelijkaardige instrumenten, gelijkaardige rapportstructuren. Het échte verschil zit niet in de tool, maar in het gedrag van de assessor. Die moet observeren en evalueren zonder zich te laten beïnvloeden door vooroordelen, verwachtingen of persoonlijke overtuigingen (biases).

Dat betekent niet dat een assessment vrijblijvend of comfortabel moet zijn. Integendeel. Kandidaten mogen en moeten soms gestretcht worden. Het is belangrijk om te kunnen observeren hoe iemand reageert op stress, weerstand of druk, bijvoorbeeld in een rollenspel. Maar een assessment mag geen continue kruisverhoor worden, geen permanent stresserende of beladen ervaring. Stress kan iets blootleggen, maar een constante onveiligheid vervormt het beeld.

Een goed assessment laat een kandidaat, ongeacht de uitkomst, achter met het gevoel als mens gezien te zijn. Met respect voor wie iemand is en de rugzak die hij of zij meebrengt, zonder afgerekend te worden op persoonlijkheid. Regelmatige reflectiemomenten tijdens het proces zijn daarbij cruciaal: ze helpen kandidaten begrijpen wat er gebeurt en waarom, én versterken het gevoel van eerlijkheid.

Kandidaten die het gevoel hebben gehad écht gehoord te zijn en gerespecteerd om wie ze zijn, kunnen zich achteraf ook beter vinden in de assessment-uitkomst en willen aan de slag met de feedback.
De manier waaróp zal dus cruciaal zijn voor de aanvaardbaarheid van het resultaat. Zo maakt Berenschot Belgium van elk assessment tegelijk ook een ontwikkelinstrument.

Voor ons is de grens helder. Zelfs als een rapport technisch correct, onderbouwd en professioneel oogt, was het geen goed assessment wanneer het gedrag van de assessor de authenticiteit van de kandidaat heeft beïnvloed. Een vertekend beeld van de persoon achter de kandidaat is nefast — voor de kandidaat, voor de organisatie én voor de kwaliteit van de beslissing.

Een assessment dat geen eerlijke kans biedt om jezelf te zijn, mist zijn doel. Menselijkheid is geen zachte factor. Het is de kern van professioneel beoordelen.

Wij zijn trots op de resultaten van onze kandidatenenquête, waaruit blijkt dat 90% van hen zeer tevreden is met de manier waarop het assessment verloopt.  Voor wie meer wil weten over onze aanpak inzake assessment en development centers: Assessments | Berenschot Belgium

Berenschot Belgium is sinds 1962 actief als Belgische dochter van de Nederlandse Berenschot Groep (1938). Onze kernwaarden zijn authenticiteit, eerlijkheid en rechtvaardigheid.

Pieter Strackx, Managing Director Berenschot Belgium

‍