Nederland vergrijst in hoog tempo en het is een groot maatschappelijk goed dat we steeds ouder worden en langer leven in goede gezondheid. Zonder duidelijke politieke keuzes echter komt goede zorg, ondersteuning en wonen voor ouderen onder druk te staan.

‍

Daarvoor waarschuwt een brede coalitie* van organisaties uit bedrijfsleven, zorg, ouderenzorgorganisaties en woningcorporaties in een gezamenlijk visiestuk. Algemeen directeur Leendert-Jan Visser van MKB-Nederland heeft dat vanmiddag namens die coalitie overhandigd aan de directeur-generaal Langdurige Zorg van het ministerie van VWS, Carsten Herstel.

‍

Politiek moet richting geven

De maatschappelijke partijen benadrukken dat vergrijzing geen exclusief zorgvraagstuk is, maar een brede maatschappelijke en economische opgave. Beleid rond wonen, arbeidsmarkt, technologie, welzijn en zorg moet veel sterker in samenhang worden ontwikkeld. Deze partijen willen zelf ook verantwoordelijkheid nemen, maar het is de politiek die richting moet durven bieden met een brede agenda en heldere keuzes.

‍

Menswaardig oud worden

De maatschappelijke organisaties roepen de politiek op om die samenhang leidend te maken in beleid en begrotingen. Domeinoverstijgende samenwerking tussen verschillende ministeries is daarbij keihard nodig. ‘Zonder breder demografisch beleid lopen problemen vast tussen domeinen. Met consistent en realistisch beleid kunnen mensen ook op de langere termijn menswaardig oud worden, zonder daarbij de belangen van de jongere generaties uit het oog te verliezen.’

In hun visiestuk doen de organisaties de volgende aanbevelingen:

1. Structurele versterking van de sociale basis in wijken en dorpen. Veel hulpvragen van ouderen zijn sociaal of praktisch van aard, maar komen nu in de zorg terecht. Door welzijn, gemeenschappen en lokale netwerken te versterken, kan onnodige druk op de zorg worden voorkomen. Dat vraagt gerichte publieke investeringen en betere samenwerking tussen zorg en sociaal domein.
2. Versnelling van de bouw van levensloopgeschikte, geclusterde en zorggeschikte woningen. Zonder passende woonvormen stokt de beweging om ouderen langer zelfstandig te laten wonen. Dit vraagt ruimtelijke keuzes, financiering en minder belemmerende regelgeving.
3. Gericht beleid dat eigen regie, technologie en publiek-private samenwerking stimuleert, zodat laagdrempelige ondersteuning vaker buiten de klassieke zorg georganiseerd kan worden.
4. Vergrijzingsbestendige arbeidsmarkt, met hogere productiviteit, ondersteuning van werkende mantelzorgers en betere benutting van onbenut arbeidspotentieel. In de toekomst moeten voorzieningen overeind worden gehouden in een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Dit vraagt om fundamentele keuzes over de inrichting van onze arbeidsmarkt.
5. Onderhoud van de zorg zelf zodat capaciteit en middelen beschikbaar blijven voor de meest kwetsbare ouderen. Solidariteit blijft het uitgangspunt, maar het stelsel moet toekomstbestendig worden ingericht. Het is daarom goed dat er een staatscommissie komt die zich over de toekomst van onze zorg zal buigen.

‍

*ActiZ, ANBO-PCOB, Sociaal Werk Nederland, Nederlandse Vereniging van Banken, Aedes, Zorgverzekeraars Nederland, VNO-NCW, MKB-Nederland, FME