Heel wat bouwactiviteiten mag U als zelfstandig aannemer slechts uitoefenen indien U hiervoor over de nodige ondernemersvaardigheden beschikt die worden opgelegd door de vestigingswet. Dit betekent dat U over een minimale beroepsbekwaamheid moet beschikken. Het ondernemingsloket controleert of U aan de voorwaarden voldoet.

De reglementering is van toepassing op KMO-ondernemingen. Dit zijn ondernemingen die niet meer dan 50 werknemers tewerkstellen en waarvan minder dan 25% van de aandelen in handen is van 1 of meerdere grote ondernemingen (niet-KMO). Bovendien moet de jaaromzet van de onderneming kleiner zijn dan 7 miljoen € of moet het jaarlijks balanstotaal kleiner zijn dan 5 miljoen €.

Graag verwijzen wij u naar ons juridisch rapport: Uitvoeren van werken in België 2010.

Het bedrijfsbeheer

Iedere KMO, natuurlijke persoon of rechtspersoon die een activiteit wenst uit te oefenen waarvoor een inschrijving als handels- of ambachtsonderneming is vereist in de KBO (link naar “Inschrijving bij de het ondernemingsloket”) moet het bewijs leveren van een voldoende basiskennis van het bedrijfsbeheer.
De verplichting geldt met andere woorden ook voor iedere aannemer die een zaak of bedrijf opstart, hetzij als natuurlijk persoon hetzij als vennootschap. Het is van geen belang of men die activiteit in hoofd- of bijberoep wil uitoefenen.

Wie moet die kennis kunnen bewijzen ?
• het ondernemingshoofd zelf, of zijn echtgenote, of de wettelijke partner, of de partner met wie hij minstens 6 maanden samenwoont
• of een hiervoor aangenomen werknemer
• of een zelfstandig helper
• of, in een vennootschap, de persoon die het dagelijks bestuur uitoefent
De persoon die de kennis bewijst moet het dagelijks bestuur van de onderneming daadwerkelijk uitoefenen.

Hoe bewijst U de beheerskennis ?

Diploma of getuigschrift: deze kennis van bedrijfsbeheer kan U bewijzen aan de hand van een diploma afgeleverd door een erkende onderwijsinstelling. Ook een vestigingsattest dat werd afgeleverd door de (inmiddels afgeschafte) Provinciale Kamer voor Ambachten en Neringen komt in aanmerking.

Ervaring: het bewijs kan ook geleverd worden op basis van uw ervaring. Indien U vroeger reeds zelfstandige in hoofdberoep was of in een onderneming verantwoordelijke voor het dagelijkse beheer zonder arbeidsovereenkomst, moet uw ervaring minimum 3 jaar bedragen. Als U de ervaring opdeed als zelfstandige in bijberoep, als bediende in een leidinggevende functie of als helper van een zelfstandige, bedraagt de minimumervaring 5 jaar.
Deze ervaring moet steeds zijn opgedaan in een periode van 15 jaar voorafgaand aan uw aanvraag.

Examen: Indien het bewijs niet kan geleverd worden in bovenvermelde gevallen kan U een examen afleggen bij de centrale examencommissie van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie:

FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie
Algemene Directie van het KMO-beleid
Dienst van de Ondernemingsloketten
WTC III, 13e verdieping
Simon Bolivarlaan 30 te 1000 Brussel
Fax: 02/277 53 63
Mailbox: jury@economie.fgov.be
Tel: 02/277 71 48 - Patrick De Cooman

De beroepskennis

Heel wat bouwberoepen zijn niet enkel op het gebied van bedrijfsbeheer maar ook inzake beroepsbekwaamheid gereglementeerd. Om ze uit te oefenen moet u ook voldoende kennis hebben van het beroep dat U wil uitoefenen.

Wie moet die ondernemersvaardigheden aantonen ?

• het ondernemingshoofd zelf, zijn echtgenote, de wettelijke partner of de partner met wie hij minstens 6 maanden samenwoont
• de zaakvoerder of het orgaan van de vennootschap dat aan het dagelijks bestuur deelneemt, zoals de gedelegeerd-bestuurder
• of de aangestelde werknemer of de zelfstandige helper die aan het bestuur of aan de technische leiding van de onderneming deelneemt
De persoon die de beroepskennis bewijst moet de dagelijkse technische leiding van de onderneming of van de betrokken activiteit daadwerkelijk uitoefenen.
Indien u als aannemer meerdere gereglementeerde activiteiten zal uitoefenen hoeft U niet zelf voor al deze activiteiten over de vereiste ondernemersvaardigheden te beschikken. Het bewijs van de beheers- en/of beroepskennis kan immers worden bewezen door één of meerdere personen die actief zijn in de onderneming (zie hierboven). In dit geval doe je als bedrijfsleider een beroep op een zogenaamde “aangestelde”, bijvoorbeeld je echtgeno(o)t(e) die je bijstaat in je onderneming voor het bedrijfsbeheer of een lid van het personeel voor één of meerdere van de gereglementeerde bouwactiviteiten. Uiteraard moet de aangestelde steeds beantwoorden aan de door de wet gestelde voorwaarden. Het is echter aangewezen dat je zelf over de nodige kennis en/of ervaring beschikt wanneer je een onderneming opstart. Dit geeft je de beste waarborgen voor een succesvolle start.

Hoe bewijst U uw beroepskennis ?

Diploma of getuigschrift: de beroepskennis kan U bewijzen aan de hand van een geschikt diploma afgeleverd door een erkende onderwijsinstelling.

Ervaring: U kan ook bewijzen dat U een voldoende ervaring in een bedrijf hebt opgedaan voor het beroep dat U als zelfstandig ondernemer wenst uit te oefenen. Voor de bouwberoepen bedraagt de te bewijzen minimumervaring 3 jaar. Deze ervaring moet zijn verworven in een periode van 15 jaar voorafgaand aan uw aanvraag.

Examen: Indien het bewijs niet kan geleverd worden in bovenvermelde gevallen kan U een examen afleggen bij de centrale examencommissie van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie:

FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie
Algemene Directie van het KMO-beleid
Dienst van de Ondernemingsloketten
WTC III, 13e verdieping
Simon Bolivarlaan 30 te 1000 Brussel
Fax: 02/277 53 63
Mailbox: jury@economie.fgov.be
Tel: 02/277 71 48 - Patrick De Cooman
Tot slot is er ook de mogelijkheid om een opleiding te volgen. Syntra (Centra voor Middenstandsopleiding) organiseert opleidingen in de meeste gereglementeerde (bouw)beroepen.
De gereglementeerde activiteiten zijn ondergebracht in 9 groepen (clusters):
• de ruwbouwactiviteiten (metsel-, beton- of sloopwerken);
• de stukadoor, cementeer- en dekvloeractiviteiten;
• de tegel, marmer- en natuursteenactiviteiten;
• de dakdekkers- en waterdichtingsactiviteiten;
• de schrijnwerkers- en glazenmakersactiviteiten;
• de eindafwerkingsactiviteiten (schilder- en behangwerken en het plaatsen van soepele vloerbekleding);
• de installatieactiviteiten voor centrale verwarming, klimaatregeling, gas en sanitair;
• de elektrotechnische activiteiten;
• de algemene aannemingsactiviteiten.

De registratie als aannemer

Hoewel het niet wettelijk verplicht is, heeft u er alle belang bij om een registratie als aannemer aan te vragen om werken in onroerende staat en dus bouwwerken uit te voeren. Tevens doet u er best aan om - zowel als hoofdaannemer of als onderaannemer - steeds samen te werken met een geregistreerde aannemer.

Met werken in onroerende staat wordt bedoeld het bouwen, verbouwen, afwerken, inrichten, herstellen, onderhouden, reinigen en afbreken van een onroerend goed, alsook het leveren van een roerend goed zodat het in het gebouw wordt ingewerkt.

Sinds 1 januari 2008 brengt het niet hebben van een registratie niet langer de toepassing mee van de hoofdelijke aansprakelijkheidsregeling en van de inhoudingen op facturen voor sociale en fiscale schulden van de aannemer. Toch blijft de registratie nog altijd van belang. Willen uw toekomstige klanten van bouwpremies of toelagen kunnen genieten die de overheid toekent, dan zijn zij bijna steeds verplicht om beroep te doen op een geregistreerde aannemer. Ook het verlaagde BTW-tarief voor de uitvoering van o.a. renovatiewerken kan enkel aangerekend worden door een geregistreerde aannemer.

De registratie wordt aan de aannemer toegekend door een commissie die afhangt van het Ministerie van Financiën. Een aanvraag voor registratie moet U indienen bij de Provinciale Registratiecommissie aan de hand van een speciaal daartoe bestemd formulier. De registratie wordt toegekend als u aan alle voorwaarden daartoe voldoet. Dit betekent o.m. dat u in orde moet zijn met uw fiscale en sociale verplichtingen (belastingen en RSZ) en met de vestigingsreglementering.

De erkenning van aannemers

Om als aannemer werken te mogen uitvoeren voor de overheid moet U beschikken over een erkenning als aannemer. Deze erkenning is niet vereist voor werken van geringe omvang.

De erkenning van een aannemer houdt in dat de Erkenningscommissie, die een officiële instantie is, zijn financiële draagkracht en technische capaciteiten heeft onderzocht en dat hij hierdoor mag inschrijven op openbare aanbestedingen.

De werken zijn opgedeeld in klassen, afhankelijk van het bedrag van de inschrijving, en in diverse categorieën en ondercategorieën in functie van de aard van de werken.

Bouw- en milieuvergunning

Bijna elke aannemer gebruikt een werk- of opslagplaats. Om deze voor uw beroep te mogen gebruiken, is echter in vele gevallen een voorafgaandelijke toelating vereist.

De bevoegdheden inzake ruimtelijke ordening, stedebouw en milieu, zijn grotendeels geregionaliseerd. De wetgeving in de drie gewesten - Vlaanderen, Brussel en Wallonië - is dan ook vrij verschillend.

In tegenstelling tot wat velen denken, is de huidige bouw- en milieureglementering zowel van toepassing op een grond als op een gebouw. Vóór U zelf of uw klant investeert in gebouwen en gronden of deze zelfs slechts huurt, is het derhalve ten zeerste aan te raden zich te informeren bij de bevoegde diensten van de gemeente inzake de na te komen verplichtingen en procedureregels.

Verzekeringen

Welke risico’s loopt u als bouwondernemer? De risico’s kunnen in 3 categorieën ondergebracht worden:

• de risico’s van de bouwsector, die rechtstreeks verbonden zijn met de aard van uw activiteit
• de ondernemingsrisico’s, ongeacht de bedrijfssector
• de persoonlijke risico’s waaraan u blootgesteld wordt, in functie van uw statuut van zelfstandige of bedrijfsleider

1. BOUWVERZEKERING

Uw burgerlijke aansprakelijkheid: de verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid Bouwwerken
Ze dekt uw burgerlijke aansprakelijkheid als bedrijfsleider, maar ook die van uw vennoten, uw personeelsleden en alle personen die deel uitmaken van uw onderneming. De materiële en lichamelijke schade aan derden is gedekt, zowel tijdens de werken als na de oplevering.

Uw bouwplaats: de verzekering Alle Risico’s Bouwplaats
Ze dekt de bouwplaats, met name het gebouw in opbouw, de bestaande goederen, het materieel en de uitrusting op de bouwplaats, … maar ook de burgerlijke aansprakelijkheid ten aanzien van derden en de burenhinder.

Uw tienjarige aansprakelijkheid: de verzekeringen Tienjarige Aansprakelijkheid F-10 en Controle van de Tienjarige Aansprakelijkheid SOLI-TEN
Ze dekken de aansprakelijkheid van de aannemers en architecten (10 jaar) voor de zware gebreken aan het nieuw opgerichte gebouw.
F-10 verzekert u voor de gebouwen, waarvan de waarde van de ruwbouw maximum €1.000.000 bedraagt.
SOLI-TEN verzekert u voor de bouwwerken van grotere omvang (bruggen, kantoorgebouwen,…).

Uw bouwmachines: de verzekering Machinebreuk
Ze dekt de mogelijke schade aan uw bouwmachines.

2. BEDRIJFSVERZEKERINGEN

Het gaat om onmisbare dekkingen die elke onderneming, ongeacht de bedrijfssector, moet afsluiten om zich te beschermen. Maar op welke vlakken?

Het personeel, dat beschermd moet worden tegen arbeidsongevallen (verplicht), loonderving in geval van ongeschiktheid, hospitalisatie,… en dat gemotiveerd moet worden via een groepsverzekering.

De gebouwen en het materieel: ze moeten uiteraard beschermd worden tegen materiële schade (brand, waterschade,…), maar het is ook aangewezen ze te beschermen tegen het potentiële winstverlies dat hun vernieling kan veroorzaken.

Het wagenpark.

3. PERSOONLIJKE DEKKINGEN, VERBONDEN MET UW STATUUT

Als u zelfstandige bent, wees dan vooruitziend! Bescherm u persoonlijk, in functie van uw statuut, tegen de financiële gevolgen van een ziekte of een ongeval, van uw vertrek met pensioen (met het wettelijke pensioen van een zelfstandige zal u uw levensstandaard niet op peil kunnen houden) en van uw overlijden.